Spring naar inhoud

Positieve ontwikkelingen op de regionale kantoren- en bedrijfsruimtemarkt

In de Drechtsteden is de bedrijfsruimtemarkt in 2015 en 2016 duidelijk verbeterd, op de kantorenmarkt zien we weliswaar positieve ontwikkelingen maar deze zijn minder sterk dan op de bedrijfsruimtemarkt. Zo blijkt uit de twee monitoren die het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) onlangs heeft gepubliceerd.

Beide monitoren zijn opgesteld om het regiobestuur en de gemeenten meer zicht te geven op een aantal kenmerken van de bestaande voorraad, de leegstand en de ontwikkelingen daarin. Dit inzicht is niet alleen van belang voor de regionale en lokale beleidsmakers maar is ook zeer nuttig voor de lokale accountmanagers en bedrijfscontactfunctionarissen die dagelijks met ondernemers en hun huisvestingswensen te maken hebben. Dit product van het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) is tot stand gekomen in samenwerking met Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden (GBD), Ooms Makelaars en Waltmann & Co Bedrijfshuisvesting. Hieronder de belangrijkste conclusies uit beide monitoren.

afbeelding: bedrijfsruimtemarktSterke verbetering bedrijfsruimtemarkt
Als gevolg van de economische groei in de afgelopen twee jaar heeft de bedrijfsruimtemarkt in de Drechtsteden zich positief ontwikkeld. Door een stijging van de opname is het aanbod en de leegstand van bedrijfsruimte fors afgenomen. Door vermindering van geschikt aanbod is de opname in 2016 weliswaar afgenomen, maar door toevoeging van nieuwe bedrijfsruimten en aanpassing van bestaand aanbod zal de opname in 2017 weer toenemen.

Veel leegstand weer in gebruik genomen
De leegstand van bedrijfsruimte in de Drechtsteden is, in tegenstelling tot die op de kantorenmarkt, minder structureel. Door de gunstige economie is veel leegstaande bedrijfsruimte, vanwege een gunstigere prijsontwikkeling ten opzichte van nieuwbouw, en soms met enige aanpassingen, weer in gebruik genomen. Bovendien voorziet leegstaande bedrijfsruimte in de toenemende behoefte aan flexibele ruimten voor start-ups.

Leegstand gedifferentieerd en versnipperd
De leegstand van bedrijfsruimte in de Drechtsteden is zeer gedifferentieerd en sterk versnipperd over alle bedrijventerreinen in de regio. Daar waar leegstand op bedrijventerrein structureel is, is transformatie naar andere functies lastig te realiseren. Herontwikkeling van bedrijventerreinen is pas zinvol als er sprake is van clustering van leegstand.

Verschuiving vraag van bestaande bouw naar nieuwbouw
Bedrijfsmakelaars actief in de Drechtsteden zien recent een toenemende belangstelling voor nieuwbouw. Er zijn inmiddels reserveringsovereenkomsten voor alle kavels in Land van Matena in Papendrecht, kavels verkocht op Nieuwland Parc, Bakestein, Kil III en meerdere kavels op Kerkeplaat. De verwachting is dat er in 2017 circa 5 hectare onbebouwde grond met industriebestemming van eigenaar wisselt.

Ruime planvoorraad voor de vraag
Kwantitatief gezien is de 'harde' plancapaciteit al toereikend om aan de totale ruimtevraag tot 2030, maar ook 2035, te kunnen voldoen. Zeker als (een groot deel van) het terrein van Nedstaal in Alblasserdam in de komende jaren op de markt komt. Naast deze harde planvoorraad hebben de Drechtsteden nog een forse 'zachte' planvoorraad (waaronder 65 hectare op Dordtse Kil IV). Door een toenemende kwalitatieve mismatch op de bedrijventerreinenmarkt in deze regio zouden de Drechtsteden met de zachte planvoorraad erbij nog beter kunnen inspelen op de uitbreidingsvraag die er vanuit verschillende typen bedrijvigheid zou bestaan.

afbeeldin: kantorenmarktSituatie kantorenmarkt licht verbeterd
In de afgelopen twee jaar (2015 en 2016) is de situatie op de kantorenmarkt in de Drechtsteden iets  verbeterd. Dit komt vooral tot uiting in de daling van de leegstand. Het aanbod is iets afgenomen. De opname van kantoorruimte vertoont de afgelopen jaren, na een dip in 2013, weer een positieve ontwikkeling. Door deze ontwikkeling in aanbod en opname is de kantorenmarkt in de Drechtsteden iets minder ruim dan twee jaar terug. Ongeveer hetzelfde beeld en dezelfde ontwikkeling zien we ook op de Nederlandse kantorenmarkt buiten de vier grote steden om. Echter, als we kijken naar de transacties die gedurende 2017 (tot aan publicatie van deze monitor) in de Drechtsteden hebben plaatsgevonden, is voor dit jaar geen groei van de opname van kantoorruimte te verwachten.

Leegstand nog wel grotendeels structureel
De leegstand van kantoren in de Drechtsteden is weliswaar afgenomen, maar blijft grotendeels een structureel probleem. Meer dan de helft van de leegstaande kantoorruimte staat al langer dan drie jaar leeg, 39% staat al langer dan vijf jaar leeg. Steeds meer van deze kantoren zijn sterk verouderd waardoor deze niet meer voldoen aan de vereisten van huidige gebruikers waarbij flexibiliteit, duurzaamheid en bereikbaarheid steeds belangrijker worden. Veel van deze leegstaande kantoren kunnen als kansarm of zelfs kansloos worden bestempeld. Minder en bewuster nieuw bouwen, meer renoveren en meer onttrekken is komende jaren een belangrijke opgave voor de Drechtsteden.

Plancapaciteit nog ruim voldoende
De huidige plancapaciteit van kantoren in de Drechtsteden is nog steeds ruim voldoende om aan de toekomstige nieuwbouwbehoefte tegemoet te komen. Nieuwbouw van kantoren zal nodig blijven, vanwege de veroudering en het incourant raken van bestaande kantoorgebouwen en kantoorlocaties. Met name goed bereikbare locaties met een groot en divers aanbod aan voorzieningen in de nabijheid hebben potentie.

Onttrekkingen blijven nodig voor meer evenwicht
Als alle plannen voor kantooronttrekkingen (met name in het centrum van Dordrecht) de komende jaren doorgaan zal de voorraad en de structurele leegstand sterk worden teruggebracht. Hierdoor zal de kantorenmarkt in de Drechtsteden meer in evenwicht komen.

Klik hieronder voor de twee factsheets:

factsheet 'Monitor Bedrijfsruimtemarkt Drechtsteden 2017'
factsheet 'Monitor Kantorenmarkt Drechtsteden 2017'

Voor meer informatie kunt u terecht bij Hans Leijs 078 770 3909.